1-12-16تغییرات سالانه حسابهای پرداختنی تجاری و اسناد پرداختنی17
1-12-17تغییرات سالانه موجودی کالا17
1-12-18تغییرات سالانه حساب های دریافتنی متفرقه و پیش پرداختها17
1-12-19تغییرات در حساب های پرداختنی متفرقه17
1-12-20تغییرات در ذخیره هایی که جزء بدهی های جاری محسوب می شوند به استثنای ذخیره بابت سود سهام و مالیات پرداختنی17
2-1 مبانی نظری18
2-1-1 مقدمه18
2-1-2گزارشگری مالی18
2-1-3استفاده کنندگان صورت های مالی و نیازهای اطلاعاتی آن ها19
2-1-4اهمیت سود و محتوای اطلاعاتی آن21
2-1-4-1اهمیت سود22
2-1-5مفاهیم سود حسابداری26
2-1-6نقاط قوت سود حسابداری26
2-1-7نقاط ضعف سود حسابداری27
2-1-8 سود حسابداری در برابر سود اقتصادی27
2-1-9مربوط بودن سود به ارزش سهام28
2-1-10سود، تعهدات و جریانات نقد29
2-1-11 محتوای اطلاعاتی سوددهی حسابداری و ارزش بازار شرکت ها32
2-1-12نقش و اهمیت اقلام تعهدی34
2-1-13اختلاف های زمان بندی و مشکلات تطابق34
2-1-14 محتوای اطلاعات اقلام تعهدی و ارزش بازار شرکت35
2-1-15 طبقه بندی اقلام تعهدی به جاری و غیر جاری37
2-1-16جریان های نقدی38
2-1-17جریان های نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی39
2-1-18 محتوای اطلاعات وجوه نقدی عملیاتی و ارزش بازار شرکت40
2-1-19 محتوای اطلاعات وجوه نقدی آزاد و ارزش بازار شرکت41
2-1-20 ارتباط بین سوددهی و اجزای آن و ارزش بازار شرکت ها42
2-1-21- ارزش اطلاعاتی جریانات نقدی44
2-1-22- ارزش اطلاعاتی اقلام تعهدی46
2-1-23- ارزش بازار سهام عادی49
2-2 مروری بر پیشینه تحقیق51
2-2-1 تحقیقات داخل کشور51
2-2-2 تحقیقات خارج کشور57
3-1 مقدمه66
3-2-طرح مسئله پژوهش67
3-3- روش تحقیق و ابزار گردآوری داده ها68
3-4- فرضیه های پژوهش68
3-5-گردآوری اطلاعات69
3-6-جامعه آماری و حجم نمونه70
3-7-روش جمع آوری و منابع اطلاعات71
3-8-روایی ابزار گردآوری داده ها71
3-9- مدل مفهومی تحقیق71
3-10- مدلهای رگرسیونی تحقیق73
3-10-1-مدل رگرسیونی استفاده شده برای فرضیه اول73
3-10-2-مدل رگرسیونی استفاده شده برای فرضیه دوم73
3-10-3-مدل رگرسیونی استفاده شده برای فرضیه سوم73
3-10-4-مدل رگرسیونی استفاده شده برای فرضیه های چهار تا شش73
3-11- تعریف نظری متغیرهای تحقیق73
3-11-1-طبقه بندی و تشخیص متغیرها73
3-12- تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق74
3-12-1-متغیر وابسته75
3-12-2-متغیرهای مستقل75
3- 13- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون آماری مورد استفاده77
3-14- برخی از مهمترین روش های آماری مورد استفاده در تحقیق77
3-14-1تحلیل رگرسیون77
3-14-2-رگرسیون خطی ساده78
3-14-3-رگرسیون خطی چند گانه78
3-14-4-آزمون کولموگروف-اسمیرنوف79
3-14-5-آزمون دوربین واتسون79
3-14-6-ضریب تعیین79
3-14-7-ضریب تعیین تعدیل یافته80
3-14-8-آزمون وی کرامر80
3-14-9-آزمون (F)80
3-14-10-آزمون (T)80
3-15- آزمون فرضیه ها80
4-1 مقدمه82
4-2 آمار توصیفی82
4-3 آمار استنباطی83
4-3-1 همبستگی بین متغیرهای تحقیق83
4-3-2 بررسی نرمال بودن متغیر ارزش بازار سهام84
4-3-3 فرضیه اول84
4-3-4 فرضیه دوم85
4-3-5 فرضیه سوم86
4-3-6-آزمون رگرسیون خطی چندگانه87
4-3-7 فرضیه چهارم88
4-3-8 فرضیه پنجم89
4-3-9 فرضیه ششم90
5-1 مقدمه92
5-2 نتایج تحقیق93
5-3کلیاتی پیرامون موضوع تحقیق94
5-4نتیجه گیری95
5-4-1فرضیه اول95

5-4-2فرضیه دوم96
5-4-3فرضیه سوم97
5-4-4فرضیه چهارم98
5-4-5فرضیه پنجم99
5-4-6فرضیه ششم100
5-6- 1 پیشنهادات کاربردی (پیشنهادات برخاسته از تحقیق)103
5-6- 2 پیشنهادهایی برای پژوهش‌گران آتی104
5-7 محدودیتهای تحقیق106
منابع فارسی107
منابع انگلیسی113
پیوست117
فهرست شکل ها و جداول
شکل 1-1: ارتباط فرآیند تصمیم گیری سرمایه گذاران و اطلاعات صورت های مالی6
نمودار(1-1): مدل مفهومی تحقیق9
جدول 2-1 پژوهش های انجام شده پیرامون موضوع در داخل و خارج از کشور62
نمودار3-1: مدل مفهومی تحقیق72
جدول 3-2: تبیین متغیرهای تحقیق76
جدول 4-1 آمار توصیفی هر یک از متغیرهای تحقیق82
جدول 4-2 همبستگی بین متغیرهای تحقیق83
جدول 4-3 نتایج آزمون کلموگروف- اسمیرنف متغیر ارزش بازار سهام84
جدول 4-4 رگرسیون خطی ساده فرضیه های تحقیق84
جدول 4-5 قابلیت تبیین و معناداری کل مدل85
جدول 4-6 رگرسیون خطی ساده فرضیه های تحقیق85
جدول4-7 قابلیت تبیین و معناداری کل مدل86
جدول 4-8 رگرسیون خطی ساده فرضیه های تحقیق86
جدول 4-9 قابلیت تبیین و معناداری کل مدل87
جدول 4-10 رگرسیون خطی چندگانه فرضیه های تحقیق87
جدول 4-11 قابلیت تبیین و معناداری کل مدل88
جدول 4-12 آزمون وی- کرامر89
جدول 4-13 آزمون وی- کرامر90
جدول 4-14 آزمون وی- کرامر90
جدول 4-15 خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق91
جدول 5-1 خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق93
1-1 مقدمه
در دنیای امروز، دسترسی به اطلاعات از جمله اطلاعات مالی بدون توجه به مقوله کیفیت آن یک راهبرد1 سودمند به شمار نمی آید. اطلاعات سودمند مبنای تصمیم گیری اشخاصی است که در بازار سرمایه مشارکت دارند. سرمایه گذاران که نقش بنیادین در تامین مالی بازی می کنند برای تصمیم گیری های خود به اطلاعات مالی نیاز دارند و در همین راستا سیستم حسابداری با ارائه صورت های مالی به این نیاز پاسخ می دهد (کاظمی، 1388). هدف اصلی این است که اطلاعات توسط استفاده کنندگان، درک و بدین ترتیب در تصمیم گیری آنها تغییر ایجاد شود. با توجه به فرآیند تصمیم گیری و تاثیر اطلاعات در تصمیم گیری می توان نتیجه گیری کرد که هرچه کیفیت این اطلاعات بیشتر باشد، اطلاعات بیشتری را ارائه می کنند. اطلاعات حسابداری زمانی ارزش دارند که کیفیت بالایی داشته باشند و توسط استفاده کنندگان درک و سبب بهبود در تصمیم گیری آنها شود. برای رسیدن به این هدف باید به ویژگی ها ی ارائه مناسب توجه شود.
ویژگی های کیفی به ویژگی هایی اطلاق می شودکه اطلاعات ارائه شده در صورت های مالی را برای استفاده کنندگان مفید می کنند. طبق چارچوب نظری حسابداری، اطلاعات ارائه شده باید دارای ویژگی های کیفی بوده تا شرایط استفاده برای تصمیم گیری را داشته باشد. ویژگی های کیفی اولیه و اصلی مرتبط با محتوای اطلاعات مالی شامل مربوط بودن و قابلیت اتکا است. مربوط بودن به این معنا است که اطلاعات حسابداری باید توانایی ایجاد تفاوت در یک تصمیم را داشته باشند (FASB، 1980). و اطلاعاتی مربوط است که دارای اثر بخشی باشد. (134، 1992، Hendriksen and Vanbreda). در واقع این خصوصیات، شناسایی شده، تا تمیز دهنده اطلاعات بهتر از اطلاعات نامرغوب باشد و برای مفید نمودن اطلاعات ضروری هستند. هر قدر اطلاعات ارائه شده توسط سیستم حسابداری دارای اثربخشی بیشتری باشد، حسابداری به اهداف تعیین شده خود نزدیک تر شده و بیانگر ارزشمند بودن و ضرورت ارائه اطلاعات حسابداری است.
صورت های مالی به عنوان یکی از مهم ترین انواع اطلاعات در دسترس سرمایه گذاران نیز نمی تواند فاقد کیفیت باشد. صورت های مالی اساسی و یادداشت های همراه آنها به عنوان فرآورده ی نهایی فرآیند حسابداری و گزارشگری مالی یکی از ابزارهای اصلی انتقال اطلاعات به کاربران محسوب می شود و یکی از اهداف اصلی آنها، تهیه اطلاعات مربوط برای سرمایه گذاران است. صورت سود و زیان و صورت جریان وجه نقد دو جزو از این صورت ها هستند که اولی بر مبنای تعهدی و دیگری بر مبنای نقدی فراهم می شود. جریان های وجه نقد از اختلاف های زمان بندی و مشکلات تطابق بیشتری نسبت به سود رنج می برند. یکی از نقش های اقلام تعهدی تغییر یا تعدیل شناسایی وجه نقد در طول زمان است به گونه ای که اعداد تعدیل شده ( سود ) عملکرد شرکت را بهتر اندازه گیری نماید (بند 44 بیانیه شماره یک مفاهیم حسابداری هیات استاندارد های حسابداری مالی، 1978).
در این میان یکی از معیارهای اساسی برای تصمیم گیری در بورس، ارزش بازار سهام شرکت می باشد زیرا سودمندی اطلاعات امروزه بر اساس مربوط بودن متغیرهای حسابداری با ارزش بازار سهام شرکت تعریف می شود (رودنشین، 1384). و از آنجا که اطلاعات حسابداری نقش با اهمیتی در تعیین قیمت سهام دارد، لذا موجب اصلاح و بهبود تصمیم گیری های سرمایه گذاران و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری می شود. در این تحقیق جهت بررسی تاثیر اطلاعات ارائه شده توسط سیستم اطلاعاتی حسابداری بر ارزش بازار سهام شرکت از متغیرهای سود حسابداری و اجزای تشکیل دهنده آن استفاده شده است. انتظار می رود که سود حسابداری بخشی از اطلاعاتی باشد که توسط سرمایه گذاران استفاده می شود و به عنوان عامل موثر بر تصمیم گیری لحاظ شود و به عنوان یکی از منابع اصلی اطلاعات مالی در واحد های اقتصادی مبنای تصمیم گیری قرار گیرد. سودها، اطلاعات خلاصه هستند، به معنی دقیق تر، حاوی اطلاعاتی با ارزش هستند، بی آنکه لازم باشد سهامداران عملیات شرکت را به تفصیل بدانند. سود حسابداری به دو جزء تعهدی و نقدی (به عنوان نماینده صورت گردش وجوه نقد با تاکید بر مفهوم جریان های نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی) تقسیم شده است. در این فصل ابتدا به بیان مسئله اشاره خواهد شد. سپس به موضوع تحقیق و اهمیت آن پرداخته می‌شود، مدل مفهومی ارائه خواهد شد و در ادامه هدف از این تحقیق بیان خواهد شد، سپس فرضیه تحقیق، کاربردهای تحقیق، جنبه جدید بودن و نوآوری تحقیق، قلمرو تحقیق و تعریف واژگان و اصطلاحات بیان خواهد شد.
1-2 بیان مسئله
سیستم حسابداری اهداف خاصی را دنبال می کند و استفاده کنندگان بازخورد اطلاعات ارائه شده را مورد بررسی قرار می دهند تا به محتوای اطلاعاتی آنها پی برده و مبنای قابل اتکایی را جهت تصمیم گیری خود به دست آورند. سرمایه گذاران که در راس استفاده کنندگان هستند، نیاز به اطلاعاتی دارند تا میزان ارزش سرمایه گذاری انجام شده و عوامل موثر بر آن را شناسایی نمایند. بدین لحاظ ارزش بازار سهام، معیار مهمی در این رابطه است و اطلاعات حسابداری یکی از عوامل مرتبط با آن تلقی می شود.
یکی از کارکرد هایی که برای حسابداری تعریف شده است، ارایه اطلاعات مفید و سودمند برای سرمایه گذاران جهت تعیین ارزش اوراق بهادار و کمک به تصمیمات آگاهانه سرمایه گذاری می باشد (کاظمی، 1388). اطلاعات در صورتی سودمند و ارزشمند است که منجر به تغییر در باورها و کنش های سرمایه گذاران شود و علاوه بر آن بتوان درجه سودمندی اطلاعات را بر اساس میزان تغییرات در قیمت ها پس از انتشار اطلاعات، اندازه گیری نمود. اطلاعات مالی شرکت ها که بر قیمت سهام موثرند، را باید برای سرمایه گذاران افشا نمود. از بین اطلاعات حسابداری، سود حسابداری به عنوان مهم ترین منبع اطلاعاتی نقش بسزایی در تعیین ارزش جاری سهام یا کل واحد تجاری ایفا می کند. نقش سود حسابداری و جریان های نقدی در تعیین قیمت اوراق بهادار یکی از سوالات مهم در تحقیقات حسابداری بوده است. در چهار دهه اخیر تحقیقات حسابداری حجمی از آثار تئوری را در مورد رابطه ی بین سودهای حسابداری و ارزش شرکت پدید آورده است که با آثار بال و براون (1968) شروع می شود. سودهای حسابداری که شامل اقلام تعهدی و اجزای جریان های نقدی است، از مهم ترین اطلاعات ارائه شده در صورت های مالی تهیه شده می باشند. سهامداران که مهم ترین گروه استفاده کنندگان صورت های مالی هستند منافع خود را در اطلاعات سود جستجو می کنند. سود حسابداری عاملی است که موجب تغییر باورهای سرمایه گذاران است که تحت تاثیر محتوای اطلاعاتی سودهای اعلام شده تغییر یافته است (کاشف، 1389). با در نظر گرفتن اهمیت سود حسابداری و نقش وجوه نقد به عنوان یکی از منابع مهم و حیاتی هر واحد اقتصادی و استفاده از آن در بسیاری از تصمیمات مالی از قبیل مدل های ارزشیابی اوراق بهادار، سود حسابداری به دو جزء نقدی و تعهدی تفکیک شده است. سود حسابداری بر اساس مبنای تعهدی اندازه گیری می شود که بر اساس رویکرد تعهدی در صورت تحقق درآمدها و وقوع هزینه ها می توان سود را گزارش کرد و لزوما شناسایی درآمدها و هزینه ها همراه با دریافت و پرداخت وجه نقد نمی باشد. زمان تحقق و وقوع درآمدها و هزینه های شرکت، اغلب متفاوت از زمان دریافت ها و پرداخت های نقدی است. ارقام تعهدی که سود حسابداری را از جریان های نقدی متمایز می سازد، در نتیجه این تفاوت ایجاد و گزارش می شود و از این رو بین سود حسابداری و جریانات نقدی عملیاتی گزارش شده در صورت جریان وجوه نقد، تفاوت به وجود می آید (حقیقت و بختیاری، 1387). از طرف دیگر همان طور که در بالا نیز اشاره شد محتوای اطلاعاتی سود و اجزای آن، به طور گسترده ای در متون حسابداری و مالی مورد آزمون قرار گرفته است. شواهد قبلی نشان می دهد که سود تعهدی نقش مهمی در فرایند ارزش گذاری بازی می کند، زیرا اقلام تعهدی از طریق تغییر یا تعدیل در شناسایی جریان های نقد در طول زمان و انتقال بین دوره ای آنها مشکلات زمان بندی و عدم تطابق نهفته در ارقام وجوه نقد را تخفیف می دهد (میرزایی و مهر آذین، 1391). مطالعات بر روی محتوای افزاینده اطلاعاتی، سود های حسابداری را به جریانات نقدی عملیاتی، اجزای تعهدی عادی و اجزای تعهدی غیر عادی تجزیه نموده و بازده سهام را با هریک از اجزاء مرتبط می سازند (یزدی و همکاران، 1385). به هر حال، ارتباط بین اجزای سود حسابداری وارزش بازار سهام شرکت، از موضوعات مهم در تحقیقات مالی و حسابداری در مطالعات جدید می باشد. بنابراین سوال اصلی تحقیق حاضر این گونه بیان می شود:
آیا ارزش اطلاعاتی اجزای نقدی و تعهدی سود حسابداری، با ارزش بازار سهام دارای رابطه معنا داری می باشند و کدام یک ارزش اطلاعاتی بیشتری نسبت به دیگری دارد؟
چنان چه وجود رابطه معنادار تایید شود، می توان ادعا کرد که محتوای اطلاعاتی متغیرهای مستقل مذکور نسبت به ارزش بازار سهام، دارای ارزش اطلاعاتی است و نقش اساسی در تبیین و توضیح ارزش بازار سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران دارد.
با توجه به مباحث مطرح شده و افق دیدی که حاصل شد، هدف در این تحقیق بررسی محتوا و ارزش اطلاعاتی جریان های نقدی و اقلام تعهدی جاری و غیرجاری در بازار سرمایه ایران می باشد. و از آنجا که قیمت سهام فراهم کننده معیار مناسبی جهت ارزیابی فایده مندی ارقام حسابداری تلقی می شود لذا تصمیم بر این شد که به بررسی تاثیر این سه عامل بر روی ارزش بازار سهام پرداخته شود. در حقیقت الگویی که سرلوحه کار برای انجام این پژوهش می باشد به صورت زیر است:
(سود حسابداریf( = ارزش بازار سهام
جریانات نقدی عملیاتی + تعهدات کل = سود حسابداری
تعهدات غیر جاری + تعهدات جاری = تعهدات کل
(تعهدات غیر جاری + تعهدات جاری + جریانات نقدی عملیاتی)f = ارزش بازار سهام
در اینجا منظور از جریانات نقدی عملیاتی شامل‌ جریان های‌ نقدی ‌ورودی‌ و خروجی‌ ناشی از فعالیت های‌عملیاتی‌ و نیز آن‌ دسته ‌از جریان های‌ نقدی ‌است‌ که‌ ماهیتاً به‌ طور مستقیم‌ قابل ‌ارتباط‌ با سایر طبقات‌ جریان های‌ نقدی ‌صورت‌ جریان‌ وجوه نقد نباشد. اقلام تعهدی بر اساس استفاده از رویکرد حسابداری تعهدی ایجاد می شوند و می توان گفت: اقلام تعهدی به عنوان تفاوت بین سود حسابداری و جریانات نقدی عملیاتی تعریف می شود.تعبیر عمومی از اقلام تعهدی این است که اقلام تعهدی نتیجه اعمال فرصت طلبانه مدیریت در ثبت و شناسایی رویدادهاست. هم چنین تعهدات کل نیز به مجموع تعهدات جاری و غیرجاری گفته می شود. با توجه به موارد ذکر شده و برای کمک به درک درستی از این سوال، بررسی خواهد شد که آیا رابطه ای بین عوامل مطرح شده وجود دارد یا خیر. به نظر می رسد بررسی ارزش اطلاعاتی جریان های نقدی و اقلام تعهدی جاری و غیرجاری در بازار سرمایه ایران، می تواند کمک شایانی به غنی تر شدن این حوزه از ادبیات کرده و نیز رهنمودی برای افراد و شرکت های درگیر باشد. در چند سال اخیر بسیاری از پژوهش های حسابداری به بررسی رابطه بین برخی از متغیرهای حسابداری از قبیل ارزش دفتری هر سهم، سود هر سهم، بازده سهام و بازده حقوق صاحبان سهام با ارزش بازار سهام اقدام نموده اند. موضوع گزارشگری و افشای اطلاعات مالی و تاثیرات آنها بر ارزش بازار سهام مورد توجه بسیاری از پژوهشگران و محققان حسابداری و مدیریت مالی در کشورهای پیشرفته بوده است. هدف عمده بسیاری از این پژوهشگران و محققان شناخت میزان استفاده سرمایه گذاران از گزارش های مالی و اتکای آنان بر این گونه گزارش ها در زمان تصمیمات مربوط به خرید و فروش سهام شرکت ها است (رسولی، 1388).
شکل 1-1: ارتباط فرآیند تصمیم گیری سرمایه گذاران و اطلاعات صورت های مالی (رودنشین، 1384)
تصمیمات سرمایه گذاری
اطلاعات مفید و سودمند
ویژگی کیفی مربوط بودن
میزان مربوط بودن با ارزش بازار شرکت
اقلام صورت های مالی
سود به عنوان مهمترین متغیر (برگرفته از صورت سود و زیان)اجزای نقدی سود (جریان نقدی عملیاتی برگرفته از صورت گردش وجوه نقد)اجزای تعهدی سود

اقلام تعهدی جاریاقلام تعهدی غیر جاری
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
یکی از اهداف اصلی صورت های مالی، تهیه اطلاعات مربوط برای سرمایه گذاران است. به همین علت، روابط بین قیمت های سهام و متغیرهای حسابداری مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است. از آنجا که تعیین قیمت عادلانه سهام یکی از مهم ترین وظایف بازار است به نحوی که طرفین معامله اطمینان حاصل کنند که از انجام معامله ضرری نمی بینند؛ در این راستا شناخت عوامل موثر بر قیمت سهام می تواند نقشی عمده در تکامل و رشد معاملات سهام ایفا کند. شناخت عوامل موثر بر قیمت سهام به انجام صحیح تر معاملات کمک می نماید (بهزادفر، 1389). واز آنجا که اطلاعات حسابداری نقش با اهمیتی در تعیین قیمت سهام دارد، لذا موجب اصلاح و بهبود تصمیم گیری های سرمایه گذاران و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات حسابداری می شود. در این تحقیق سود حسابداری به عنوان یک عامل تعیین کننده مورد بررسی قرار گرفته است، زیرا یک معیار اساسی در تعیین ارزش بازار سهام واحد تجاری است. از آنجایی که صورت جریان وجوه نقد ارائه کننده اطلاعات مرتبط با سود است و کیفیت سود را نشان می دهد، بدین لحاظ سود به دو جزء نقدی و تعهدی تقسیم شده است تا ارزش اطلاعاتی هر یک از اجزای آن در رابطه با ارزش بازار سهام واحد تجاری تعیین شود.
از طرفی ارزش شرکت بر اساس ارزش سهام تعیین می شود که از دو نظر قابل اهمیت است: اول برای سرمایه گذاران که نتیجه و بازده سرمایه گذاری خود را بر اساس ارزش سهام ارزیابی میکنند و دوم، مدیریت که باید در جهت اهداف سرمایه گذاران گام بردارد و از آنجایی که یکی از معیارهای سنجش عملکرد طبق مدل ارزیابی متوازن ارزش بازار سهام است، تاکید مدیریت در این رابطه نیز وجود دارد. بنابراین سرمایه گذاران و مدیریت هر دو نیازمند اطلاعاتی جهت تعیین ارزش بازار سهام واحد تجاری هستند. از جمله اطلاعاتی که هر دو طیف فوق جهت بررسی ارزش بازار سهام به آن نیازمند هستند، اطلاعات مالی شرکت است که توسط مجموعه ای از صورت های مالی ارائه می شود (رودنشین، 1384).
صورت های مالی محصول اصلی سیستم گزارشگری مالی است و با توجه به نقش پررنگ بازار سرمایه در اقتصاد هر کشور لازم است که سرمایه گذاران از اطلاعات مالی شرکت ها آگاه با شند تا سبب سرمایه گذاری مناسب و تخصیص بهینه منابع در بازار سرمایه شوند. سود حسابداری یکی از مهمترین اطلاعات مالی است که در صورت سود و زیان ارائه می شود و مبنایی برای ارزیابی عملکرد و تعیین ارزش شرکت مورد استفاده قرار می گیرد. از دیرباز سود حسابداری به عنوان رقمی ارزنده در مجموعه صورت های مالی به عنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد شرکت و متعاقباً اتخاذ تصمیم های منطقی مورد توجه استفاده کنندگان از صورت های مالی، به ویژه سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه بوده است (سروش یار، 1388). با پذیرش مبنای تعهدی برای محاسبه سود حسابداری، می توان ادعا نمود که سود حسابداری از دو جزء نقدی و تعهدی تشکیل یافته است. از طرفی اجزای سود (اقلام تعهدی و جریان های نقدی عملیاتی) اطلاعات مربوطی در پیش بینی ارزش شرکت فراهم می کند و مربوط بودن اجزای نقدی و تعهدی سود یکی از مباحث مهم در ادبیات حسابداری مالی است. از این رو، تفکیک سود به اجزای تعهدی و نقدی و بررسی تأثیر هر یک از این اجزاء بر ارزش شرکت ضروری به نظر می رسد (هاشمی و همکاران، 1389). محتوای اطلاعاتی سود و اجزای آن، به طور گسترده ای در متون حسابداری و مالی مورد آزمون قرار گرفته است. از آنجا که در اغلب موارد از جمله گزارشگری مالی و مدل های ارزیابی، سود نقش اساسی دارد، تعیین اقلام و متغیرهای مالی مرتبط با سود حسابداری به منظور تعیین ارزش بازار سهام واحد تجاری، دارای اهمیت زیادی است.
در مجموع، تنظیم کننده های حسابداری2 ارزیابی ارتباط را به عنوان ویژگی اصلی اطلاعات حسابداری شمرده اند. به رغم تلاش های بسیار، هیچ چارچوب مفهومی که این خواسته را برآورد، ایجاد نشده است. تفاوت اصلی پژوهش حاضر با برخی از پژوهش های داخلی پیشین، در متغیرهای مستقل مورد استفاده (طبقه بندی جدید اقلام تعهدی به جاری و غیر جاری) و دوره زمانی انجام پژوهش است. طبق مقاله پا، نحوه تفکیک اقلام تعهدی نیز می تواند بر نتایج حاصل تاثیر گذار باشد. این تحقیق بیان کننده اهمیت افشای اطلاعات حسابداری و گزارشگری مالی و متغیرهای پیش گفته برای سازمان بورس اوراق بهادار و کمیته تدوین کننده استانداردهای حسابداری است و جهت تبیین و شناسایی مهمترین متغیرهای حسابداری برای سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه بورس اوراق و بهادار در تهران است که بتوانند در زمان تصمیم گیری به آنها اتکا نمایند. هدف نهایی این پژوهش، تبیین نقش اقلام تعهدی جاری و غیر جاری و جریان های نقدی عملیاتی بر ارزش بازار سهام در بازار سرمایه ایران است. با توجه به اهمیت موضوع، این تحقیق در صدد یافتن پاسخی برای سوالات زیر است:
آیا ارزش اطلاعاتی اجزای نقدی و تعهدی سود حسابداری، در رابطه با ارزش بازار سهام دارای رابطه معنا داری می باشند و کدام یک ارزش اطلاعاتی بیشتری نسبت به دیگری دارد؟

1-4 مدل مفهومی تحقیق
به صورت ایده آل مدل مفهومی و یا همان نقشه ذهنی و ابزار تحلیلی یک استراتژی جهت شروع و انجام تحقیق است به گونه ای که انتظار می رود در حین اجرای تحقیق، متغیرها و روابط و تعاملات بین آنها مورد بررسی و آزمون قرار گرفته و برحسب ضرورت تعدیلاتی در آنها انجام شده و عواملی نیز از آنها کم یا به آنها زیاد شود (ساوتر و لیسن، 1999).
با توجه به اینکه بررسی رابطه ارزش اطلاعاتی اقلام تعهدی جاری و غیر جاری و جریان های نقدی عملیاتی بر ارزش بازار سهام برای نخستین بار است که در محدوده آماری این تحقیق انجام می شود، بنابراین پیش بینی می شود که از مدل مفهومی که در ادامه آمده است، در تحقیق حاضر استفاده شود:
نمودار(1-1): مدل مفهومی تحقیق
1-5 اهداف تحقیق
ارزش شرکت بیانگر ثروت سرمایه گذاران است ولذا ارزش بازار سهام شرکت به عنوان مهمترین شاخص در تصمیم گیری تلقی می شود و سرمایه گذاران جهت اخذ تصمیمات بهینه به اطلاعات مربوط با ارزش بازار سهام شرکت نیاز دارند. ارزش بازار سهام شرکت تحت تاثیر عوامل متعددی نظیر سود حسابداری است ولی علیرغم این که کلیه روش ها و رویه های حسابداری جهت اندازه گیری و گزارشگری مطلوب تر آن تنظیم شده است، به واسطه استفاده از قضاوت ها و برآوردهای مربوط به آن، نیاز به ارائه اطلاعات تکمیلی جهت افزایش سودمندی اطلاعاتی آن وجود دارد. بر این اساس، صورت جریان وجه نقد که به دور از سوگیری و جانبداری است، ارائه می گردد و بر این مبنا سود حسابداری قابل تفکیک به دو جزء نقدی و تعهدی می شود (رودنشین، 1384).
با توجه به موارد فوق هدف از این تحقیق، تعیین ارزش اطلاعاتی جریان های نقدی عملیاتی و اقلام تعهدی جاری و غیر جاری و ارزش بازار سهام در بازار سرمایه ایران است تا بر اساس مفهوم جدید مربوط بودن سود با ارزش بازار سهام شرکت سودمندی اطلاعات صورت های مالی مشخص شود. همچنین با بررسی مقایسه ای، تعیین شود که سرمایه گذاران جهت تصمیم گیری به چه اطلاعاتی اتکا نمایند تا به نتایج مطلوب و مورد نظر خود دست یابند و در نهایت اطلاعات مفید و سودمند حسابداری به آنها معرفی شود.
1-5-1 هدف کلی
بررسی ارزش اطلاعاتی جریان های نقدی عملیاتی، اقلام تعهدی جاری و غیرجاری و ارزش بازار سهام در بازار سرمایه ایران
1-5-2 اهداف ویژه
بررسی تاثیر معناداری ارزش اطلاعاتی جریانات نقدی عملیاتی بر ارزش بازار سهام
بررسی تاثیر معناداری ارزش اطلاعاتی تعهدات جاری بر ارزش بازار سهام
بررسی تاثیر معناداری ارزش اطلاعاتی تعهدات غیر جاری بر ارزش بازار سهام
بررسی ارزش اطلاعاتی بیشتر جریانات نقدی عملیاتی نسبت به تعهدات جاری، در رابطه با ارزش بازار سهام عادی
بررسی ارزش اطلاعاتی بیشتر جریانات نقدی عملیاتی نسبت به تعهدات غیر جاری، در رابطه با ارزش بازار سهام عادی
بررسی ارزش اطلاعاتی بیشتر تعهدات جاری نسبت به تعهدات غیر جاری، در رابطه با ارزش بازار سهام عادی
1-6 سوال های تحقیق
1-6-1 سوال اصلی
آیا جریان های نقدی عملیاتی، اقلام تعهدی جاری و غیرجاری در رابطه با ارزش بازار سهام در بازار سرمایه ایران دارای ارزش اطلاعاتی است؟
1-6-2 سوال های فرعی
آیا ارزش اطلاعاتی جریانات نقدی عملیاتی تاثیر معناداری بر ارزش بازار سهام دارد؟
آیا ارزش اطلاعاتی تعهدات جاری تاثیر معناداری بر ارزش بازار سهام دارد؟
آیا ارزش اطلاعاتی تعهدات غیر جاری تاثیر معناداری بر ارزش بازار سهام دارد؟
آیا جریانات نقدی نسبت به تعهدات جاری، در رابطه با ارزش بازار سهم عادی دارای ارزش اطلاعاتی بیشتری می باشد؟
آیا جریانات نقدی نسبت به تعهدات غیر جاری، در رابطه با ارزش بازار سهم عادی دارای ارزش اطلاعاتی بیشتری می باشد؟
آیا تعهدات جاری نسبت به تعهدات غیر جاری، در رابطه با ارزش بازار سهم عادی دارای ارزش اطلاعاتی بیشتری می باشد؟
1-7 فرضیه های تحقیق
فرضیه حدس مبتنی بر دانش یا تجربه در مورد حل یک مساله است و آن را می توان به عنوان یک رابطه فرضی بین دو متغیر دانست که به صورت گزاره های قابل آزمون ارایه می شوند (سکران، 1992، ص73). بدین ترتیب در انجام هر پژوهش و پژوهش فرضیات به عنوان راه و طریق ارزیابی مسئله برای پژوهش گر لازم و ضروری هستند. بر این اساس و با توجه به پرسشهای پژوهش و نیز بررسی پیشینه پژوهش در این تحقیق جهت پاسخ گویی به سوال اصلی تحقیق و تعیین و تبیین روابط بین اجزای نقدی و تعهدی سود حسابداری و ارزش بازار سهام، یک فرضیه اصلی و 6 فرضیه فرعی به شرح زیر مطرح شده است:
1-7-1 فرضیه اصلی
جریان های نقدی عملیاتی، اقلام تعهدی جاری و غیرجاری و ارزش بازار سهام در بازار سرمایه ایران دارای ارزش اطلاعاتی است.
1-7-2 فرضیه های فرعی
ارزش اطلاعاتی جریانات نقدی عملیاتی تاثیر معناداری بر ارزش بازار سهام دارد.
ارزش اطلاعاتی تعهدات جاری تاثیر معناداری بر ارزش بازار سهام دارد.
ارزش اطلاعاتی تعهدات غیر جاری تاثیر معناداری بر ارزش بازار سهام دارد.
جریانات نقدی نسبت به تعهدات جاری، در رابطه با ارزش بازار سهم عادی دارای ارزش اطلاعاتی بیشتری می باشد.
جریانات نقدی نسبت به تعهدات غیر جاری، در رابطه با ارزش بازار سهم عادی دارای ارزش اطلاعاتی بیشتری می باشد.
تعهدات جاری نسبت به تعهدات غیر جاری، در رابطه با ارزش بازار سهم عادی دارای ارزش اطلاعاتی بیشتری می‌باشد.
1-8 روش تحقیق
در این تحقیق با استفاده از روش رگرسیون خطی ساده و رگرسیون خطی چند گانه و آزمون وی کرامر و با استفاده از نرم افزار SPSS فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفته است. متغیرهای مستقل این تحقیق جریان های نقدی عملیاتی و اجزای بخش تعهدی سود، و متغیر وابسته نیز ارزش بازار سهام شرکت است.
ضمنا در این تحقیق برای آزمون مدل از آزمون های آماری زیر استفاده شده است:
ضریب تعیین(: که بیان کننده نسبت تغییرات در متغیر تابع می باشد.
آزمون (F): که بیان کننده معنادار بودن مدل به عنوان یک مجموعه می باشد.
آزمون (T): که بیان کننده تاثیرات و اهمیت هر یک از متغیرهای مستقل در مدل پیشنهادی می باشد که در سطح اطمینان 95 درصد برای هر کدام از آزمون های F و T انجام شده است.
آزمون خود همبستگی بر اساس آماره دوربین – واتسون (ارزیابی استقلال باقی مانده ها).

1-9 قلمرو تحقیق
1-9-1 قلمرو موضوعی
تحقیق حاضر از نظر موضوعی در چارچوب مباحث حسابداری قرار دارد که در آن به بررسی رابطه ارزش اطلاعاتی جریان های نقدی، اقلام تعهدی جاری و غیرجاری بر ارزش بازار سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار می پردازد.
1-9-2 قلمرو مکانی
این پژوهش برروی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از تاریخ 29/12/1387 تا 29/12/1391 می پردازد که تعدادی از آنها به صورت نمونه ای مورد بررسی قرار خواهند گرفت. دوره زمانی پژوهش از سال87 تا پایان سال 91 می باشد اما به دلیل اینکه به داده های اول دوره در محاسبات (مربوط به اقلام تعهدی جاری) نیازمندیم، جامعه آماری ما شرکت های فعال در بازار اوراق بهادار تهران هستند که از سال 1386 و قبل از آن در فهرست شرکت های پذیرفته شده این بازار قرار گرفته اند. جامعه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در این بازه زمانی برای این پژوهش، 441 شرکت می باشد. اطلاعات مربوط به جامعه آماری از طریق صورت های مالی اساسی سالانه ارایه شده توسط این شرکت ها و اطلاعیه های منتشر شده توسط سازمان بورس و در صورت لزوم از نرم افزارها جمع آوری خواهد شد.
1-9-3 قلمرو زمانی
محدوده ی زمانی این تحقیق یک دوره 5 ساله ازابتدای سال 1387 لغایت پایان سال 1391 می باشد.
1- 10 جامعه آماری و نمونه آماری

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

با توجه به قلمرو مکانی تحقیق، جامعه آماری این پژوهش نیز کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را تشکیل می دهند. برای تعیین نمونه مورد مطالعه به روش حذفی و با در نظر گرفتن قلمرو مکانی و زمانی تحقیق شرکت هایی از جامعه آماری پذیرفته خواهند شد که:
1- پایان سال مالی آنها 29 اسفند ماه باشد؛
2- شرکت ها باید قبل از سال 86 در بورس حضور داشته باشند؛
3- شرکت بین سال های 1386 الی 1391 تغییر سال مالی نداشته باشد و
4- اطلاعات مورد نیاز در دسترس باشد.
5- شرکت جزء شرکت های سرمایه گذاری و واسطه گری مالی نباشد، زیرا اقلام صورت های مالی این شرکت ها با اطلاعات مورد نیاز جهت محاسبه متغیر های تحقیق، متفاوت است.( با توجه به لزوم تعیین متغیر تغییرات موجودی کالا )
1-11کاربرد نتایج تحقیق
نتایج این تحقیق استفاده کنندگان از صورت های مالی را در تصمیم گیری کمک می کند و می تواند راهگشایی برای اتخاذ تصمیمات مفید استفاده کنندگان صورت های مالی بالاخص سرمایه گذاران بورس اوراق بهادار باشد. دستگاههای قانون گذار مانند سازمان حسابرسی و بورس اوراق بهادار می توانند از نتایج این تحقیق در جهت تنظیم سیاست ها و تصمیم گیری در مورد اینکه باید بر روی ارائه چه نوع اطلاعاتی تاکید ورزند تا منافع عموم حفظ شود و تصمیمات بهینه اتخاذ شود، استفاده کنند.
1-12 تعریف واژه ها و اصطلاحات
1-12-1اطلاعات
معنای اطلاعات در هر سازمان، بسیار فراتر از چیزی است که تصور می‌شود. اطلاعات عبارت است از داده پردازش‌شده‌ای که گیرنده پیام آن را تفسیر و درک کند. اطلاعات، داده‌های پردازش‌شده‌ای هستند که منجر به تغییر رفتار انسان می‌شوند (ثاقب تهرانی و تدین، 1380).
1-12-2منبع اطلاعات
منبع اطلاعات عبارت از محلی که اطلاعات از آن محل کسب می گردد یکی از منابع کسب اطلاعات گزارشهای ارائه شده توسط اشخاص حقیقی و حقوقی از جمله صورتهای مالی منتشره شرکتها است (ثاقب تهرانی و تدین، 1380).
1-12-3محتوای اطلاعاتی
اطلاعات به تنهایی ارزشی ندارند. ارزش آنها ناشی از تغییر در چگونگی تصمیم‌گیری‌هاست. اطلاعات مناسب به اطلاعاتی گفته می‌شود که دقیق و روزآمد باشند، و باعث بهبود تصمیم‌ها شوند. منظور از محتوای اطلاعاتی یک معیار حسابداری، میزان استفاده و فایده آن در فرآیند تصمیم گیری فعالان بازار سرمایه می باشد (رهنمای رود پشتی و همکاران، 1389).
1-12-4کیفیت اطلاعات
کیفیت اطلاعات ارتباط تنگاتنگی با ارزش اطلاعات دارد. ارزش اطلاعات بستگی به جنبه های کیفیت اطلاعات دارد و کیفیت یک فراورده اطلاعاتی به رضایتمندی از محتوای اطلاعات و سیستمی که اطلاعات را ارائه می کند بستگی دارد (بیورنشتاد و کالست، 1376).
1-12-5ارزش اطلاعاتی
هر آنچه از اطلاعات که مفید است، دارای ارزش است (بیورنشتاد و کالست، 1376).
1-12-6 وجه نقد
بر طبق استاندارد حسابداری عبارت است از موجودی نقد و سپرده های دیداری نزد بانکها و موسسات مالی اعم از ریالی و ارزی به کسر اضافه برداشت هایی که بدون اطلاع قبلی مورد مطالعه قرار می گیرد.
1-12-7 جریانات نقدی
برطبق استاندارد حسابداری، عبارت است از افزایش یا کاهش در مبلغ وجه نقد ناشی از معاملات با اشخاص حقیقی و حقوقی مستقل از شخصیت حقوقی واحد تجاری و ناشی از سایر رویدادها است.
1-12-8 فعالیت های عملیاتی
بر طبق استاندارد حسابداری عبارت از فعالیت های اصلی و مستمر مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری است.


دیدگاهتان را بنویسید