پایان‌نامه‌ی حاضر، حاصل پ‍ژوهشهای نگارنده در دورهی کارشناسی ارشد رشتهی حشره‌شناسی کشاورزی است که در تیر‌ماه سال ۱۳۹۳ در دانشکده‌ی کشاورزی دانشگاه یاسوج به راهنمایی جناب آقای دکتر حجت‌اله محمدی و مشاورهی جناب آقای دکتر علیرضا منفرد از آن دفاع شده است و کلیهی حقوق مادی و معنوی آن متعلق به دانشگاه یاسوج است.
دانشکده کشاورزی
گروه گیاه‌پزشکی
پایان نامهی کارشناسی ارشد رشتهی حشرهشناسی
پایش و پیش‌آگاهی کرم خوشه‌خوار انگور، Lobesia botrana، با به‌کارگیری تله‌ی فرمونی در باغ‌های انگور بیضا
استاد راهنما
دکتر حجت‌اله محمدی
استاد مشاور
دکتر علیرضا منفرد
پژوهشگر
الهام صالحی
تیرماه ۱۳۹۳
با احترام تقدیم به :
پدرم، اول استادم، که همواره چتر محبتش بر سـرم است
بزرگواری که الفبای زندگی را از او آموختم.
مادرم، بلند تکیه گاهم، که دامان پرمهـرش یگانه پنــاهم است
مهربانی که عشق ورزیدن را از او آموختم.
سپاسگزاری
الهی مرا مدد کن تا دانش اندکم نه نردبانی باشد برای فزونی و تکبر و غرور، نه حلقه‌ای برای اسارت و نه دست مایه‌ای برای تجارت، بلکه گامی باشد برای تجلیل از تو و متعالی ساختن زندگی خود و دیگران.
حال که توفیق جمع‌آوری و تهیه این مجموعه را یافته‌ام بر خود واجب می‌دانم از تمام عزیزانی که در طی انجام این پژوهش از راهنمایی و یاری‌شان بهره‌مند گشته‌ام تشکر و قدردانی کنم و برایشان از درگاه پروردگار مهربان آرزوی سعادت و پیروزی نمایم.
در ابتدا صمیمانه‌ترین تقدیرها تقدیم به خانواده‌ی عزیز و مهربانم که همواره حامی و مشوقم بوده‌اند و پیمودن روزهای سخت و آسان زندگی‌ام بدون دعای خیر و برکت وجودشان غیرممکن بود.
بسی شایسته است از استاد ارجمند جناب آقای دکتر حجت‌اله محمدی که با سعه‌ی صدر و صبوری مرا راهنمایی نموده و با ارائه نظرات سازنده و رهنمودهای بی ‌دریغشان در پیشبرد این پایان‌نامه سعی تمام مبذول داشتند، صمیمانه تشکر و قدردانی می‌نمایم.
هم‌چنین ازحمات بی‌شائبه استاد گرانقدر جناب آقای دکتر علیرضا منفرد که مشاوره این پایان نامه را به عهده داشته‌اند، سپاسگزاری می‌نمایم.
از داوران محترم جناب آقایان دکتر مجتبی قانع جهرمی و دکتر امین صدارتیان جهرمی که زحمت بازخوانی و داوری این مجموعه را به عهده داشتند، صمیمانه تشکر و قدردانی می‌نمایم.
از کلیه اساتید گرانقدر گروه گیاه‌پزشکی که در دوران تحصیل از محضرشان کسب فیض نمودم، تشکر می‌نمایم.
همچنین مراتب سپاسگزاری خود را به محضر اساتید محترم و گرانقدر جناب آقای مهندس کریم زیبایی و جناب آقای مهندس حسین فقیه که از نظرات و راهنمایی عالمانه این بزرگواران بهره برده‌ام.
از تمام همکلاسی‌ها و دوستان عزیزم که در طول انجام این پژوهش با حضور سبزشان قوت قلبم بودند و مرا همراهی کردند، بی‌نهایت سپاس‌گزارم.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه
۱-۱- اهمیت تحقیق ۱
فصل دوم: مبانی نظری و پژوهش‌های پیشین
۲- ۱- انگور ۳
۲- ۲- کرم خوشه‌خوار انگور ۶
۲- ۲- ۱- رده‌بندی و پراکنش ۶
۲- ۲- ۲- ریخت‌شناسی ۷
۲- ۲- ۳- زیست‌شناسی و خسارت ۸
۲- ۲- ۴ – فرمون جنسی کرم خوشه‌خوار ۱۰
۲- ۳- تله‌‌ی دلتا ۱۱
۲- ۴- ردیابی و پیش‌آگاهی خوشه‌خوار انگور و نیاز گرمایی ۱۲
۲- ۵- تحقیقات داخلی روی خوشه‌خوار انگور با استفاده از تله‌ی فرمونی ۱۳
۲- ۶- تحقیقات خارجی روی خوشه‌خوار انگور با استفاده از تله‌ی فرمونی ۱۶
فصل سوم: روش تحقیق
۳- ۱- منطقه‌ی مورد بررسی در این پژوهش ۲۰
۳- ۱- ۱- شهر بیضا ۲۰
۳- ۱- ۲- انتخاب ایستگاه‌ ۲۰
۳- ۱- ۳- شرایط زراعی و کنترلی ایستگاه‌های انتخابی ۲۱
۳- ۲- مواد مورد استفاده ۲۲
۳- ۲- ۱- فرمون ۲۲
۳- ۲-۲ – تله ۲۲
۳- ۳- روش انجام کار ۲۳
۳- ۳- ۱- نمونه‌برداری ۲۳
۳- ۳- ۱- ۱- سال نخست ۲۳
۳- ۳- ۱- ۲- سال دوم ۲۳
۳- ۳- ۲- محاسبه‌ی دمای کمینه و بیشینه ۲۳
۳- ۳- ۳- روش یک سینوسی محاسبه نیاز گرمایی موثر ۲۴
۳- ۳- ۳- ۱- زیر هر دو آستانه ۲۴
۳- ۳- ۳- ۲- برخورد با آستانه‌ی پایین ۲۴
۳- ۳- ۳- ۳- بین آستانه‌ها ۲۵
۳- ۳- ۳- ۴- برخورد با آستانه بالا ۲۵
۳- ۳- ۳- ۵- برخورد با هر دو آستانه ۲۶
۳- ۳- ۳- ۶- بالای هر دو آستانه ۲۶
۳- ۴- تعداد نسل و پیش‌آگاهی کرم خوشه‌خوار انگور ۲۷
فصل چهارم: یافته‌های پژوهش و بحث
۴- ۱- تغییرات جمعیت و تفسیر آن در ایستگاه‌های مختلف در سال ۱۳۹۱ ۲۸
۴- ۲- تغییرات جمعیت و تفسیر آن در ایستگاه‌های مختلف در سال ۱۳۹۲ ۳۱
۴- ۳- تعداد نسل و مقایسه‌ی تغییرات جمعیت در دو سال ۹۱ و ۹۲ ۳۴
۴- ۴- تاثیر دما بر میزان شکار شب‌پره‌ها ۳۷
۴- ۵- نیاز گرمایی برای پدیدار شدن حشرات کامل در نسل‌های مختلف ۳۹
۴- ۶- پیش بینی زمان سمپاشی بر اساس نتایج ۴۰
۴- ۷- بحث ۴۰
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادها
۵- ۱- نتایج کلی ۴۳
۵- ۲- پیشنهادها ۴۳
منابع ۵۴
فهرست شکل‌ها
عنوان صفحه
فصل دوم: مبانی نظری و پژوهش های پیشین
شکل ۲- ۱- پراکنش جغرافیایی کرم خوشه‌خوار انگور در کشورهای مختلف جهان ۷
شکل ۲- ۲- مراحل مختلف زندگی کرم خوشه خوار انگور از تخم تا حشره کامل ۹
شکل ۲- ۳- خسارت نسل‌های اول تا سوم کرم خوشه خوار انگور ۹
شکل ۲- ۴- ساختار شیمیایی فرمون جنسی خوشه‌خوار انگور ۱۱
شکل ۲- ۵- تله ۱۱
فصل سوم: روش تحقیق
شکل ۳- ۱- نقشه‌ی هوایی روستای پشت‌باغ و ایستگاه‌های نمونه‌برداری ۲۱
شکل ۳- ۲- فرمون ۲۲
شکل ۳- ۳- محل نصب و ارتفاع تله فرمونی در باغ ۲۲
شکل ۳- ۴- منحنی سینوسی تغییرات دما پایین هر دو آستانه ۲۴
شکل ۳- ۵- منحنی سینوسی تغییرات دما آستانه‌ی دمایی پایین را قطع می‌کند ۲۵
شکل ۳- ۶- منحنی سینوسی تغییرات دما بین دو آستانه ۲۵
شکل ۳- ۷- منحنی سینوسی تغییرات دما آستانه‌ی دمایی بالا را قطع می‌کند ۲۶
شکل ۳- ۸- منحنی سینوسی تغییرات دما هر دو آستانه‌ی دمایی را قطع می‌کند ۲۶
شکل ۳- ۹- منحنی سینوسی تغییرات دما بالای هر دو آستانه ۲۶
فصل چهارم: یافته‌های پژوهش و بحث
شکل ۴- ۱- میانگین تعداد شکار در تله در ایستگاه ۱ در بیضا (سال ۱۳۹۱) ۲۹
شکل ۴- ۲- میانگین تعداد شکار در تله در ایستگاه ۲ در بیضا (سال ۱۳۹۱) ۲۹
شکل ۴- ۳- میانگین تعداد شکار در تله در ایستگاه ۳ در بیضا (سال ۱۳۹۱) ۳۰
شکل ۴- ۴- میانگین تعداد شکار در تله از میانگین کل ایستگاه‌ها در بیضا (سال ۱۳۹۱) ۳۰
شکل ۴- ۵- میانگین تعداد شکار در تله در ایستگاه ۱ در بیضا (سال ۱۳۹۲) ۳۲
شکل ۴- ۶- میانگین تعداد شکار در تله، در ایستگاه ۲ در بیضا (سال ۱۳۹۲) ۳۲
شکل ۴- ۷- میانگین تعداد شکار در تله، در ایستگاه ۳ در بیضا (سال ۱۳۹۲) ۳۳
شکل ۴- ۸- میانگین تعداد شکار در تله از میانگین کل ایستگاه‌ها در بیضا (سال ۱۳۹۲) ۳۳
شکل ۴- ۹- میانگین تعداد شکار در تله، در دو سال ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ در ایستگاه ۱ در بیضا ۳۵
شکل ۴- ۱۰- میانگین تعداد شکار در تله، در دو سال ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ در ایستگاه ۲ در بیضا ۳۵
شکل ۴- ۱۱- میانگین تعداد شکار در تله، در دو سال ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ در ایستگاه ۳ در بیضا ۳۶
شکل ۴- ۱۲- میانگین تعداد شکار در تله، در دو سال ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ از کل ایستگاه‌ها در بیضا ۳۶
شکل ۴- ۱۳- میانگین درجه حرارت روزانه در سال ۹۱ ۳۸
شکل ۴- ۱۴- میانگین درجه حرارت روزانه در سال ۹۲ ۳۸
فهرست جدول‌ها
عنوان صفحه
فصل دوم: مروری بر پژوهش‌های انجام شده
جدول۲- ۱- طبقه بندی علمی انگور ۳
جدول ۲- ۲- سطح زیر کشت، میزان تولید و عملکرد انگور ۴
جدول۲- ۳- ترکیبات موجود در ۱۰۰ گرم میوه‌ی انگور ۵
جدول۲- ۴- طبقه بندی علمی کرم خوشه‌خوار انگور ۶
جدول۲- ۵- ترکیبات موجود در فرمون خوشه‌خوار انگور و نسبت آن‌ها ۱۰
فصل سوم: روش تحقیق
جدول ۳- ۱- ارتفاع از سطح دریا، مختصات جغرافیایی باغات مورد تحقیق ۲۱
فصل چهارم: نتایج و بحث
جدول ۴- ۱- محاسبه‌ی نیاز گرمایی به طور پیوسته برای تمام نسل‌ها ۳۹
پیوست
پیوست ۱- جدول محاسبه‌ی روز-درجه و روز-درجه تجمعی بر اساس روش یک سینوسی ۴۶
فصل اول
مقدمه
۱ -۱ -اهمیت تحقیق
انگور یکی از با ارزش‌ترین محصولات باغی است که تولید آن در ایران و دنیا اهمیت زیادی دارد. ایران به علت برخورداری از شرایط جغرافیایی و اقلیمی مناسب، یکی از مهم‌ترین مناطق پرورش انگور در جهان محسوب می‌شود. بر اساس آمار فائو۱ در سال ۲۰۱۲ تولید جهانی انگور ۵۸ میلیون تن می‌باشد که از این رقم ۲ تا ۳ میلیون تن سهم کشور ایران است. سطح زیر کشت انگور در ایران در مجموع برابر با ۳۳۰ هزار هکتار (۲۴۰ هزار هکتار آبی و ۹۰ هزار هکتار دیم) می‌باشد. در میان مناطق انگور خیز کشور، استان‌ فارس با ۷۶ هزار هکتار سطح زیر کشت، بیشترین سطح زیر کشت را در کشور به خود اختصاص داده ‌است. مطابق آمارنامه‌ی وزارت جهادکشاورزی در سال ۱۳۹۰، سطح زیرکشت انگور در استان فارس ۷۶ هزار هکتار (۷۲ هزار هکتار بارور و ۴ هزار هکتار غیر بارور) میزان تولید این محصول در استان فارس ۵۵۰ هزار تن و میانگین عملکرد انگور در واحد سطح ۸ تن در هکتار می‌باشد منطقه‌ی بیضا با ۱۵۳۵ هکتار سطح زیر کشت اهمیت بالایی در تولید انگور استان فارس دارد.
کرم خوشه‌خوار انگور یکی از آفات کلیدی انگور در اکثر نقاط کشور و استان فارس به حساب می‌آید که هر سال به درخت انگور حمله کرده و در صورت عدم مبارزه خسارات کمی و کیفی بسیاری به این محصول وارد می‌کند که موجب ریزش محصول و کاهش بازار پسندی آن می‌گردد. در بسیاری از مناطق، مبارزه‌ی شیمیایی با این آفت یک نیاز است اما از سویی دیگر استفاده‌ی بی‌رویه و بدون برنامه از سموم شیمیایی احتمال بروز مقاومت در آفت را گسترش داده و اثرات جانبی دیگری مانند نابودی دشمنان طبیعی، آلودگی‌های زیست‌محیطی، افزایش پسماند سم روی میوه و تهدید سلامت مصرف کنندگان را در پی خواهد داشت.
پس مبارزه با این آفت باید به نحوی صورت گیرد که هم آفت در حد چشمگیری کنترل شود و هم اثرات بد و ناخواسته‌ی آن روی محیط‌زیست و سلامت

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید